Çocuk Koruma Politikası

011. Amaç

Geleceğim Ol Derneği (“Dernek”), eğitimde fırsat eşitliği için çocuklarla ve aileleriyle doğrudan çalışır. Bu politikanın amacı, Dernek'in faaliyetlerine katılan her çocuğu istismar, ihmal ve sömürüye karşı korumak ve Dernek adına çalışan herkesin bu konuda ne yapacağını açıkça bilmesini sağlamaktır. Dernek, çocuk istismarı ve sömürüsüne karşı sıfır tolerans ilkesini benimser.

022. Kapsam

Politika aşağıdaki kişilere uygulanır (bu belgede “Dernek adına çalışanlar”):

• Yönetim ve Denetim Kurulu üyeleri, komisyon üyeleri;
• gönüllü öğretmenler ve diğer gönüllüler;
• ücretli eğitmenler, uzmanlar ve danışmanlar;
• Dernek faaliyetlerinde görev alan ortak kuruluş çalışanları ve gönüllüleri;
• konuşmacılar, misafirler ve çocuklarla karşılaşabilecek tedarikçiler.

Politika; burs programı, etüt merkezi, birebir dersler, ev ziyaretleri, geziler, kültür-sanat ve spor etkinlikleri, söyleşiler, kermesler, bilgisayar sınıfı ve çevrim içi faaliyetler dahil Dernek'in bütün faaliyetlerinde ve Dernek adına yapılan her türlü iletişimde (telefon, mesajlaşma, sosyal medya) geçerlidir. Dernek çocuklarla doğrudan ve sürekli çalıştığı için DFAT'ın dokuz asgari standardının tamamını uygular.

033. Tanımlar

• Çocuk: 18 yaşını doldurmamış her birey.
• Çocuk istismarı: çocuğa zarar veren ya da zarar verme olasılığı yüksek davranışlar. Türleri: fiziksel istismar (itmek, vurmak, tokat atmak, sarsmak, yakmak gibi); cinsel istismar (yetişkinin çocuğu cinsel amaçla kullanması, müstehcen içerik gösterme dahil; çocuktan üstün ya da güven konumundaki çocuğun eylemi de dahildir; zorla/tehditle/kandırarak akran eylemi de bu kapsamdadır); duygusal istismar (aşağılayan, korkutan, dışlayan söz/davranış ya da süregelen ilgisizlik); ihmal (bakımdan sorumlu kişilerce gerekli koşullardan yoksun bırakma); kötü muamele (makul olmayan, aşağılayıcı ya da aşırı cezalandırma, onur kırıcı istekler).
• Çocuk sömürüsü: istismar eylemi yapmak/yaptırmak; istismar içeren materyali üretmek, bulundurmak, paylaşmak; kandırarak hazırlamak; kazanç, emek ya da cinsel tatmin için kullanmak.
• Kandırarak hazırlama (grooming): güven ilişkisi kurup cinselleştirmeye yönelik davranışlar; mesaj ve sosyal medya dahil.
• İstismar içeren materyal: 18 yaşından küçüğü cinsel nitelikte ya da işkence, şiddet veya aşağılanmanın mağduru olarak gösteren görüntü, video ya da metin.
• Çocuklarla temas: işin doğası gereği karşılaşma ihtimali olan görevler (ör. binada görevli gönüllü, konuşmacı).
• Çocuklarla çalışma: etkileşimin işin olağan parçası olduğu görevler (ör. gönüllü öğretmen, eğitmen, ev ziyareti yapan komisyon üyesi).

044. İlkeler

• Sıfır tolerans: istismar ve sömürü hiçbir koşulda kabul edilmez; ihlal yaptırıma ve gerektiğinde yasal sürece yol açar.
• Çocuğun yüksek yararı: çocuğu ilgilendiren her kararda önce çocuğun yararı (BM Çocuk Haklarına Dair Sözleşme).
• Risk yönetimi: riskler önceden belirlenir, azaltılır, düzenli izlenir.
• Ortak sorumluluk: korumak Dernek adına çalışan her yetişkinin görevidir.
• Hakkaniyetli usul: hakkında şikâyet olana da adil davranılır; kararlar bilgi ve belgeye dayanır.
• Katılım ve ayrımcılık yasağı: çocuklar ve veliler politikayı anlayacakları dille öğrenir, görüşleri alınır; cinsiyet, engellilik, köken, inanç, ekonomik durum nedeniyle ayrımcılık yapılmaz.

055. Görev ve sorumluluklar

• Yönetim Kurulu: politikayı kabul eder, kaynak ayırır; Çocuk Koruma Sorumlusunu ve yedeğini atar; ciddi bildirimlerde karar verir; her yıl gözden geçirir.
• Çocuk Koruma Sorumlusu: Yönetim Kurulunca atanan kişi (+1 yedek). Bildirimleri alır/kaydeder, Başkanı bilgilendirir, yasal ve fon veren kuruluş bildirimlerini yapar, eğitim ve imza kayıtlarını tutar. Ad ve iletişim: web sitesi, pano, kayıt notu (bkz. bölüm 12).
• Etkinlik/proje sorumluları: davranış kurallarının uygulanmasını, izin/onay belgelerini sağlar.
• Dernek adına çalışan herkes: kuralları imzalar/uyar, eğitime katılır, her endişeyi derhal bildirir.
• Psikolojik danışman: süreç/materyali gözden geçirir, eğitim verir, vaka danışmanlığı yapar.

066. Davranış kuralları

Dernek adına çalışan herkes görev almadan önce bu kuralları Ek 1'deki formla imzalar.

Her zaman:

• Her çocuğa saygıyla ve eşit davranırım.
• Mümkün olan her durumda başka bir yetişkinin bulunmasını sağlarım; birebir dersleri açık ve görünür alanlarda yaparım.
• Kişisel sınırlara saygı gösteririm; fiziksel temas yalnızca gerektiğinde, kısa ve görülebilir ortamda olur.
• Her endişeyi ve ihlali derhal Çocuk Koruma Sorumlusuna bildiririm.
• Hakkımda suçlama/soruşturma/kovuşturma/mahkûmiyet olursa derhal Dernek'e bildiririm.
• İstismar gibi algılanabilecek davranışlardan kaçınırım; Türk hukukuna ve politikaya uyarım.

Hiçbir zaman:

• Aşağılayıcı, taciz edici, cinsel imalı, küçük düşürücü ya da kültürel olarak uygunsuz dil/davranış kullanmam.
• Fiziksel ceza vermem, korkutmam, tehdit etmem; 18 yaşından küçükle cinsel nitelikli ilişki/etkileşime girmem.
• Çocuğu yetişkinsiz eve/özel yere davet etmem; acil tehlike dışında refakatsiz çocukla gecelemem.
• Çocuğu yalnız özel araçla taşımam; acilde Dernek'i bilgilendiririm.
• Bilgisayar/telefon/kamera/sosyal medyayı sömürü/taciz için kullanmam; istismar materyaline erişmem, bulundurmam, paylaşmam.
• Belirlenen kanallar dışında özel yazışmam; kişisel hesaplara eklemem, özel görüntülü görüşme yapmam. İletişim veli üzerinden ya da en az iki yetişkinli Dernek gruplarından kurulur.
• Program dışı hediye/para/ayrıcalık vermem; “sır” tutmasını istemem.
• Yaşa uygun olmayan, eğitimi engelleyen ya da tehlikeli işlerde (ev işleri dahil) çalıştırmam.
• Çocukların yanında alkol, tütün, uyuşturucu kullanmam.

Fotoğraf ve video:

Yalnızca Dernek izniyle, çocuk ve velinin bilgilendirilmiş onayıyla çekerim; kişisel cihazda saklamam, kişisel hesapta paylaşmam. Görüntüler onurlu gösterir; dosya adı, açıklama ve meta veride ad, adres, okul, aile durumu yer almaz.

077. Görev alacak kişilerin seçimi

Çocuklarla çalışacak/temas edecek kişiler görev öncesi şu adımları tamamlar:

• Kimlik doğrulama + kısa görüşme; çocuklarla çalışacaklara davranışa dayalı sorular (Ek 4).
• En az bir referansla telefon görüşmesi + not.
• Suçlama/soruşturma/mahkûmiyet beyanı (yazılı).
• Açık rızayla e-Devlet adli sicil kaydı; KVKK m.6 özel nitelikli veri: önce aydınlatma, barkodla doğrulama, kopya saklanmaz; yalnızca görüldüğü/tarih/sonuç kaydedilir, e-posta belgesi silinir; görev bitince imha (fon sözleşmesi saklama hükümleri saklı).
• Son 5 yılda 12 aydan uzun yaşanılan ülkenin kaydı ya da alınamama gerekçeli beyanı.
• Davranış kuralları imzası + çocuk koruma eğitimi.

088. Sözleşmeler ve taahhütnameler

Ücretli eğitmen/uzman/danışman sözleşmeleri ve gönüllü taahhütnameleri; politikaya uyma, soruşturmada geçici uzaklaştırma/görev değişikliği, ihlalde fesih hükmü içerir. Sözleşme maddesi: “Hizmet veren, Geleceğim Ol Derneği Çocuk Koruma Politikasını okuduğunu, anladığını ve uyacağını kabul eder. Hakkında çocuk istismarı ya da sömürüsüyle ilgili soruşturma/kovuşturma başlarsa derhal bildirir. Dernek sonuçlanana dek çocuklarla çalışılan görevden uzaklaştırabilir ya da başka göreve alabilir. İhlal sabit olursa sözleşme derhal feshedilebilir.” Gönüllüler Ek 1 formuyla üstlenir.

099. Eğitim

Çocuklarla çalışan herkes göreve başlamadan önce eğitim alır; her yıl tazelenir: politika, davranış kuralları, istismar belirtileri, dinleme, bildirim yolu, çevrim içi güvenlik. Ortak ekip ve konuşmacılar kısa bilgilendirme alır. Katılım listesi, gündem ve materyaller saklanır.

1010. Risk değerlendirmesi

Her yeni faaliyet/proje öncesi riskler ve önlemler yazılı belirlenir (Ek 3). Tablo her dönem başı ve olay sonrası gözden geçirilir; değişiklikler kaydedilir.

1111. Güvenli uygulama kuralları

• Etüt/birebir: açık/camlı görünür alan; binada ikinci yetişkin; veli gün/saati bilir.
• Çevrim içi ders: veli bilgisi + Dernek platformu; çocuk ortak alanda; izinsiz kayıt yok.
• Ev ziyareti: en az iki kişi; veli evde; yalnız kalınmaz; not saklanır.
• Gezi/etkinlik: veli izni; aşağıdaki oran; konaklamada ayrı kalma; yoklama + acil liste.
• Bilgisayar sınıfı: filtre; görünür ekran; Dernek hesapları; kişisel bilgi paylaşmama ve rahatsız edici içerik bildirimi öğretilir; kullanım defteri.
• Söyleşi/misafir: görevli gözetimi; kurallar imzası; iletişim bilgisi paylaşılmaz.
• Anne-kız eşzamanlı oturum: çocuklar 2 genç eğitmen + 1 yardımcı ile; sonunda veliye teslim.

1212. Bildirim ve müdahale

Bir çocuk anlatırsa ya da şüpheniz varsa:

• Acil tehlike: 112.
• Sakin kalın, dinleyin, inandığınızı söyleyin; yönlendirici soru sormayın, zorlamayın; sır sözü vermeyin, kime söyleyeceğinizi anlatın.
• Aynı gün, çocuğun sözleriyle, tarih/saatle yazın (Ek 2).
• Derhal, en geç aynı gün Sorumluya bildirin; sorumlu dahildyse yedeğe/Başkana.
• Başkalarıyla konuşmayın, iddia edilen kişiyle yüzleşmeyin; delili silmeyin/kopyalamayın/iletmeyin, yerini Sorumluya söyleyin.

Çocuk Koruma Sorumlusu:

• Kayıt açar, Başkanı bilgilendirir, güvenlik önlemi alır.
• 5395 s.K. m.6: Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü / ALO 183 bildirimi. Suç şüphesi: Başsavcılık/kolluk (5271 s.K. m.158), kendisi soruşturmaz.
• Avustralya fonlu faaliyetse Büyükelçilik + DFAT (childprotection@dfat.gov.au) derhal.
• İddia edilen kişiyi süreç bitene dek uzaklaştırır; psikolojik danışman görüşüyle RAM/rehberlik/ALO 183 yönlendirmesi; hakkaniyetli usul, karar YK'nundur.

Yaptırımlar: uyarı; görevden alma; gönüllülük/üyelik/sözleşme sonu; makam bildirimi. Gizlilik: kilitli dolap/şifreli dosya; erişim Sorumlu+yedek+Başkan. Misilleme yasağı: iyi niyetli bildiren zarar görmez.

1313. Kişisel veriler

6698 s. KVKK'ya uygun işlenir; aydınlatma + gerektiğinde açık rıza (kayıt formuna ekli, imzalı nüsha saklanır). Kimlik/iletişim Dernek'te kalır, erişim sınırlı. Ölçme verisi kodlanır; ortaklarla yalnızca kodlu veri paylaşılır.

1414. Ortaklar, tedarikçiler ve konuşmacılar

Ortaklar politikaya yazılı uyar ya da eşdeğer politikasını uygular (protokolde yer alır). Konuşmacı/misafir kuralları imzalar, gözetimsiz bırakılmaz. Tedarikçi (ör. kurulum) görevli gözetiminde çalışır.

1515. Yetişkin katılımcılar

Anneler ve yetişkin katılımcılar da cinsel sömürü/istismar/tacize karşı korunur; hizmet/yardım karşılığı istenmez. Endişeler bölüm 12 yoluyla; Avustralya fonluysa Sorumlu Büyükelçilik + DFAT (seah.reports@dfat.gov.au) bildirir.

1616. Duyuru, izleme ve gözden geçirme

Politika web sitesinde yayımlanır; çocuk/veli özeti hazırlanır. Sorumlu her yıl YK'ya rapor sunar (eğitim, imza, kimliksiz bildirim özeti, dersler). Her yıl gözden geçirme; en geç 5 yılda veya mevzuat/faaliyet değişiminde güncelleme.

1717. Kabul

YK 06.10.2026 / 19 sayılı karar, Türkçe ve İngilizce, aynı gün yürürlük. Sonraki inceleme: Ekim 2027. Sorumlu: Prof. Dr. Alev Uztan (Başkan Yardımcısı). Yedek: Sevil Nazan Keskin (YK üyesi). Yetkili: Prof. Dr. Alev Uztan. Tarih: ....../....../2026 · İmza: ...

E1Ek 1. Davranış kuralları taahhüt formu

Politikayı ve 6. bölüm kurallarını okudum, anladım, uyacağımı taahhüt ederim. Hakkımda suçlama/soruşturma/kovuşturma/mahkûmiyet yoktur; olursa derhal bildiririm. Soruşturmada uzaklaştırma/görev değişikliği ve ihlalde sonlandırma + makam bildirimini biliyorum.

Ad soyad: ... · Görev (gönüllü öğretmen/eğitmen/uzman/ortak ekibi/konuşmacı/diğer): ... · Tarih: ... · İmza: ...

E2Ek 2. Endişe ve olay bildirim formu

Gizlidir; yalnızca Sorumluya verilir. Bildiren (ad, görev, telefon) · Tarih/saat · Çocuk (kayıt kodu, yaş) · Ne oldu (çocuğun sözleriyle) · Nerede/ne zaman · İlgili kişiler · Hemen ne yapıldı · Kimlere haber verildi (tarih/saat) · İmza.

E3Ek 3. Risk değerlendirmesi (ilk sürüm)

E4Ek 4. Görüşmede davranışa dayalı sorular

7. bölüm görüşmesinde kullanılır. Psikolojik danışman hazırlar; Sorumlu öneriyle ekler. Soru 1 — Profesyonel sınırlar: 11 yaşındaki çocuk bağlanıyor, etkinlik sonrası kalmak istiyor, sarılıyor, “Evde sıkılıyorum, akşam arayabilir miyim?” diyor. Ne yaparsınız/yapmazsınız? Yeşil: empatik kabul + net sınır, numara verilmez, reddedilmiş hissettirilmez (“kurallarımız gereği paylaşamıyorum, yarın birlikteyiz”), Sorumluya bildirim. Kırmızı: numara/sosyal medya verme, dışarı götürme teklifi veya sert azarlama.

Kaynaklar: DFAT Child Protection Policy (2017); Büyükelçilik Doğrudan Yardım Çağrısı (Ek A); 5395 s.K. m.3,6; ALO 183; 6698 s.K. m.6,10; 5271 s.K. m.158.